BlackMatter Ransomware Grubu Kimdir?
BlackMatter, 2021 yazında yeraltı forumlarında ortaya çıkan ve büyük ölçekli kurumsal ağları hedef alan bir fidye yazılımı hizmeti (RaaS, Ransomware-as-a-Service) operasyonudur. RaaS modelinde çekirdek ekip şifreleme yazılımını, müzakere portalını ve sızıntı altyapısını geliştirir. Saldırıları ise fidyeden pay alan iş ortakları (affiliate) yürütür.
Araştırmacı kayıtlarında grubun ilk görülme tarihi 8 Eylül 2021'dir. DrDisk Lab izleme verisindeki ilk kayıt da aynı güne düşer. Ancak profil notlarımız ve kamuya açık raporlar, grubun Temmuz 2021'den itibaren faal olduğunu belirtir. Yani elimizdeki kayıtlar operasyonun ilk haftalarını kapsamıyor. Aşağıdaki hacim analizini okurken bu boşluğu göz önünde tutmak gerekir.
Grup, Mayıs 2021'deki Colonial Pipeline saldırısının ardından kapandığını duyuran DarkSide'ın halefi olarak değerlendirilmektedir. Güvenlik araştırmacıları iki ailenin şifreleme rutinleri ve yapılandırma yapısı arasındaki benzerliklere dikkat çekmiştir. Grup ise kendi açıklamalarında DarkSide, REvil ve LockBit'in güçlü yanlarını bir araya getirdiğini öne sürmüştür. Ekim 2021'de ABD'li güvenlik kurumları BlackMatter hakkında ortak bir uyarı yayımladı. Grup da Kasım 2021 başında yetkililerin baskısını gerekçe göstererek faaliyetlerini sonlandırdığını duyurdu.
Bu kısa ömrün asıl anlamı şu: marka yaklaşık dört ay yaşadı, ama arkasındaki ekip ve yöntemler bir önceki markadan devralınmıştı. Büyük olasılıkla da sonraki markalara aktarıldı.
Saldırı Hacmi ve Seyri
İzleme verimizde BlackMatter'a ait 32 kayıt var ve bunların tamamı 2021 yılına ait. İlk kayıt 8 Eylül 2021, son kayıt 4 Kasım 2021 tarihlidir.
| Ay | Kayıtlı saldırı |
|---|---|
| Eylül 2021 | 26 |
| Ekim 2021 | 1 |
| Kasım 2021 | 5 |
Dağılımdan üç çıkarım yapılabiliyor:
- Eylül yoğunluğu büyük olasılıkla birikmiş ilanlardan kaynaklanıyor. 32 kaydın 26'sı Eylül ayında. Grubun Temmuz ayından beri faal olduğu düşünüldüğünde, bu yoğunluğun izleme başladığı sırada sızıntı sitesinde zaten bekleyen ilanların toplu olarak kayda geçmesinden kaynaklandığı değerlendirilmektedir. Dolayısıyla Eylül rakamı tek bir ayın saldırı temposu olarak okunmamalı.
- Ekim'de sert bir düşüş var. Ekim'de yalnızca bir kayıt bulunuyor. Bu düşüş, ABD'li kurumların ortak uyarısıyla ve bir güvenlik firmasının şifrelemedeki bir hatayı kullanarak kurbanlara gizlice yardım ettiğini açıklamasıyla aynı aya denk geliyor. Bu iki gelişme arasında nedensellik kurmaya veri yetmiyor, ama operasyonun bu dönemde baskı altına girdiği kamuoyunda yaygın kabul görüyor.
- Kasım kayıtlarının tamamı aynı gün yayımlanmış. Kasım ayındaki beş kaydın beşi de 4 Kasım 2021 tarihli. Bu tarih, kapanış duyurusunun yapıldığı günlere denk geliyor. Bu yüzden kapanış öncesinde bekleyen ilanların topluca yayımlandığı değerlendirilmektedir.
21 Ekim 2026 itibarıyla izleme verimizde 4 Kasım 2021'den sonra BlackMatter adına yeni bir kayıt bulunmuyor.
| Kurban | Sektör | Ülke | Tespit tarihi |
|---|---|---|---|
| National Beverage | Gıda | Belirtilmemiş | 4 Kasım 2021 |
| Keycentrix | Belirtilmemiş | Belirtilmemiş | 4 Kasım 2021 |
| Jobbers Meat Packing Co., Inc. | Gıda | ABD | 4 Kasım 2021 |
| Home State Bank | Finans | Belirtilmemiş | 4 Kasım 2021 |
| Armour Transportation Systems | Lojistik | Belirtilmemiş | 4 Kasım 2021 |
| ZKTeco USA | Belirtilmemiş | Belirtilmemiş | 4 Ekim 2021 |
| Crystal Valley | Belirtilmemiş | Belirtilmemiş | 29 Eylül 2021 |
| Bumper to Bumper Autoparts | Belirtilmemiş | Belirtilmemiş | 21 Eylül 2021 |
Hedef Profili: Sektörler ve Ülkeler
| Sektör | Saldırı |
|---|---|
| Gıda | 2 |
| Lojistik | 2 |
| İnşaat | 1 |
| Finans | 1 |
| Teknoloji | 1 |
| Telekomünikasyon | 1 |
| Ülke | Saldırı |
|---|---|
| Almanya | 3 |
| ABD | 2 |
Bu tabloları yorumlarken kapsamı akılda tutmak gerekiyor. 32 kaydın yalnızca 8'inde sektör, 5'inde ülke bilgisi var. Dağılımlar bu nedenle eğilim göstergesi olarak okunmalı, kesin bir hedef haritası olarak değil.
Bu sınırlı örneklemde bile bir yoğunlaşma göze çarpıyor: sektörü belli sekiz kaydın dördü gıda ve lojistik alanında. Her iki sektörde de duruşun maliyeti saat saat artıyor; bozulabilir ürün, sevkiyat takvimi ve tedarik zinciri taahhütleri bunun başlıca nedenleri. Bu da kurbanın üzerindeki ödeme baskısını yükseltiyor. Hasat döneminde hedef alınan tarım kooperatifi Crystal Valley de aynı mantığın bir örneği.
Profil verimiz, grubun ilk erişim satın alırken 500 ile 15.000 arasında cihazı olan ve geliri 100 milyon doları aşan kuruluşları aradığını gösteriyor. BlackMatter, "büyük av" (big game hunting) olarak adlandırılan, az sayıda ama yüksek gelirli kurbana odaklanan bir model izledi. Ülke tablosunda Almanya'nın ABD'nin önünde yer alması dikkat çekici olsa da beş kayıtlık bir örneklemden coğrafi bir öncelik çıkarmak doğru olmaz.
Bir diğer önemli nokta, grubun kendi ilan ettiği kurallarla eylemleri arasındaki çelişki. BlackMatter, hastaneleri, kritik altyapıyı, petrol ve gaz sektörünü, savunma sanayisini ve kamu kurumlarını hedef almayacağını açıklamıştı. Buna karşın kayıtlarımızda gıda, finans ve telekomünikasyon gibi pek çok düzenleyici çerçevede kritik sayılan sektörlerden kurbanlar bulunuyor. Fidye gruplarının "etik" beyanları bir risk değerlendirmesinde dayanak olarak kullanılmamalıdır.
Saldırı Yöntemi
İlk erişim için açık değil, satın alınmış hesap kullanıldı. BlackMatter ağlara çoğunlukla zafiyet istismarıyla girmedi; ele geçirilmiş ağlara erişimi ilk erişim aracılarından (IAB, Initial Access Broker) satın aldı. IAB'ler, sızdıkları ağlara erişimi yeraltı forumlarında satan aktörlerdir. Profil verimizde istismar edilen herhangi bir CVE kaydı bulunmaması da bu tabloyla uyumlu. Bu grup için savunmanın ağırlık merkezi yama takviminden çok kimlik güvenliğidir. Geçerli bir VPN ya da uzak masaüstü hesabıyla gelen bir saldırgan, ilk aşamada meşru bir kullanıcıdan ayırt edilemez.
Yayılma kimlik bilgisi toplamaya dayanıyordu. İçeri giren saldırgan yerel ve etki alanı hesaplarının kimlik bilgilerini topluyor, bunlarla RDP ve SMB üzerinden diğer sistemlere geçiyordu. Ağ paylaşımlarını ve bağlı sürücüleri tarayarak şifrelenecek alanı en geniş hale getiriyordu. Fidye yazılımı ise WMI ve zamanlanmış görevlerle çok sayıda sisteme aynı anda dağıtılıyordu. Bu eşzamanlı dağıtım, savunma ekibinin sistemleri tek tek kurtarabileceği bir pencere bırakmamayı amaçlıyor.
Tespitten kaçınmak için çeşitli önlemler alınıyordu. Zararlı yazılım özel paketleyicilerle gizleniyor, yapılandırması dosyanın içinde şifreli olarak tutuluyordu. Şifreleme başlamadan önce güvenlik yazılımları Windows'un yerleşik dosya kilidi yönetim mekanizması kullanılarak sonlandırılıyordu. Sistem dili BDT (Bağımsız Devletler Topluluğu) bölgesine aitse yazılım çalışmayı durduruyordu. Bu dil kontrolü, grubun bu bölgeden yönetildiği değerlendirmesini destekleyen bir göstergedir.
Veriler şifrelemeden önce sızdırılıyordu. Veriler, saldırganın denetimindeki altyapıya ve bulut depolama alanlarına aktarılıyordu. Bu aşama genellikle şifrelemeden önce gerçekleşir ve kuruluşun saldırıyı fidye notundan önce yakalayabileceği en geniş zaman penceresidir.
Şifreleme hızlı ve kapsamlıydı. Dosya içerikleri Salsa20 ile şifreleniyor, anahtarlar RSA-1024 ile korunuyordu. Büyük dosyalarda yalnızca ilk 1 MB şifrelenerek süre kısaltılıyordu. Hedefler arasında Windows'un yanı sıra Linux tabanlı ESXi sanallaştırma sunucuları ve NAS cihazları da vardı. Tek bir ESXi sunucusunun şifrelenmesi, üzerinde çalışan onlarca sanal sunucuyu birlikte devre dışı bırakır. NAS'ların hedeflenmesi ise ağ üzerinde duran yedeklerin de güvende olmadığı anlamına gelir. Gölge kopyaların silinmesi ve Windows kurtarma seçeneklerinin kapatılması, işletim sistemi düzeyindeki geri dönüş yollarını da ortadan kaldırıyordu.
Grubun şifrelemesinde bir uygulama hatası bulunduğunun 2021'de kamuoyuyla paylaşılması da ayrı bir ders içeriyor: Şifreleme uygulamaları hatasız değildir. Bir saldırıdan sonra verilerin geri dönüşsüz kaybolduğuna erken karar verilmemeli, durum uzman analiziyle netleştirilmelidir.
Gasp Modeli ve Fidye Notu
BlackMatter çifte gasp (double extortion) uyguladı. Bu modelde kurbandan hem şifrelenen sistemlerin çözülmesi hem de çalınan verilerin yayımlanmaması için ödeme istenir. Pazarlık kozu, grubun sızıntı sitesidir (DLS, Data Leak Site). DLS, ödeme yapmayan kurbanların ilan edildiği ve verilerinin yayımlandığı, Tor ağı üzerinde çalışan bir sitedir. Kurbanlarla müzakere de Tor üzerindeki ayrı portallar üzerinden yürütülüyordu. İzleme verimizde BlackMatter sızıntı sitelerine ait bir erişilebilirlik kaydı bulunmuyor. 21 Ekim 2026 itibarıyla gruba ait bilinen son ilan 4 Kasım 2021 tarihlidir.
Müzakere verisi sınırlı. İki müzakere kaydı var, ikisinde de ödeme yapılmamış ve hiçbirinde talep tutarı bulunmuyor. İki kayıtla grubun talep düzeyi ya da ödeme oranı hakkında bir yargıya varılamaz.
Fidye notu, ASCII karakterlerle çizilmiş bir logo ve "Ne oldu?", "Ne garantisi var?" başlıklı soru-cevap bölümleriyle hazırlanmış. Dili bilinçli olarak ticari: "Ağınız şifrelendi ve çalışmıyor. Bizim istediğimiz yalnızca para; ödemeden sonra tüm ağ için bir çözücü vereceğiz." Notta ideoloji ya da kişisel düşmanlık yok. Amaç, kurbanı çözücünün gerçekten çalışacağına ikna edip pazarlığı bir hizmet alışverişi gibi göstermek. Bu soru-cevap yapısının DarkSide notlarındaki kalıbı izlediği değerlendirilmektedir.
Diğer Gruplarla İlişki
| Grup | İlişki türü | Değer |
|---|---|---|
| Meow | Ortak kurban | 1 kuruluş, 0 mükerrer kayıt |
| SafePay | Hedef profili benzerliği | %56 (594 saldırı) |
| Conti | Hedef profili benzerliği | %55 (351 saldırı) |
| Spook | Hedef profili benzerliği | %55 (35 saldırı) |
| Frag | Hedef profili benzerliği | %55 (30 saldırı) |
| Cloak | Hedef profili benzerliği | %54 (166 saldırı) |
Meow ile tek bir ortak kuruluş var ve mükerrer kayıt yok. Meow, BlackMatter'ın kapanmasından sonra görünür hale gelen bir grup. Bu nedenle bu örtüşme bir iş birliğinden çok, aynı kuruluşun yıllar sonra yeniden hedef alınmasına ya da eski verilerin yeniden piyasaya sürülmesine işaret ediyor olabilir. Tek bir kayıttan daha ileri bir sonuç çıkarılamaz.
Benzerlik skorlarının %54 ile %56 arasında sıkışması, öne çıkan tek bir "ikiz" grup olmadığını gösteriyor. Skorlar sektörü belli yalnızca sekiz kayda dayandığı için zayıf sinyaldir. Aynı dönemde faaliyet gösteren Conti'yle benzerlik, iki grubun da orta ve büyük ölçekli kuruluşlara yönelik büyük av modelini paylaşmasıyla açıklanabilir. SafePay, Cloak, Frag ve Spook ise BlackMatter'dan sonra ortaya çıkan gruplar. Bu benzerlik bir soy bağından çok, fidye ekosisteminin aynı orta ölçek kurumsal havuza yönelmeye devam ettiğini gösteriyor.
Asıl soyağacı kamuya açık araştırmalardan geliyor. DarkSide'dan BlackMatter'a uzanan çizginin, ALPHV/BlackCat ile devam ettiği değerlendirilmektedir. BlackCat temsilcileri, DarkSide ve BlackMatter'ın eski iş ortakları olduklarını açıkça ifade etmişti. Kapanışın ardından BlackMatter'ın bazı mevcut kurbanlarının müzakere için LockBit'e yönlendirildiği de raporlandı.
Verimizde üst grup ve kardeş grup alanlarının boş olması dikkat çekici. Kurban örtüşmesine dayalı ilişki analizi, yeniden markalamayı yakalamakta zorlanır, çünkü yeni marka eski kurbanları değil yeni kurbanları ilan eder. İş ortağı göçünü izlemenin yolu kurban listelerinden çok TTP (taktik, teknik ve prosedür), kod ve altyapı benzerliğinden geçer.
Türkiye'deki Kuruluşlar İçin Anlamı ve Korunma Önerileri
Ülke bilgisi bulunan beş kaydın hiçbiri Türkiye'ye ait değil. Ancak 27 kaydın ülkesi belirtilmediği için verimiz Türkiye'de hiç kurban olmadığını da kanıtlamıyor. Asıl önemli olan şu: BlackMatter markası kapanmış olsa da yöntemleri halef gruplarda yaşamaya devam ediyor. Satın alınmış erişim, ESXi ve NAS hedefleme, şifreleme öncesi veri sızdırma bunların başında geliyor. Aşağıdaki öncelik sırası bu yöntemlere göre belirlendi:
- Uzaktan erişimde çok faktörlü doğrulama ve hesap hijyeni. İlk erişim, istismardan çok satın alınmış geçerli hesaplarla sağlandı. VPN ve uzak masaüstü erişiminde çok faktörlü doğrulama, kullanılmayan hesapların kapatılması ve olağandışı oturum açma davranışlarının izlenmesi ilk savunma hattıdır.
- Ayrıcalıklı hesapların korunması. Yayılma, toplanan etki alanı kimlik bilgileriyle gerçekleşti. Yönetici hesaplarının ayrıştırılması ve kimlik bilgisi dökümü girişimlerinin tespiti, saldırganın ağ içindeki hareket alanını daraltır.
- Değiştirilemez ve ağdan ayrık yedek. Gölge kopyalar silindi ve NAS cihazları hedef alındı. Ağ üzerinden erişilebilen yedekler bu senaryoda kurtarma garantisi sağlamaz.
- Sanallaştırma ve depolama yönetiminin yalıtılması. ESXi sunucularının yönetim arayüzleri, kullanıcı ağından ayrı bir bölümde ve sınırlı hesaplarla yönetilmelidir.
- Ağ bölümlendirmesi ve iç RDP/SMB kısıtlaması. Yazılımın SMB üzerinden yayılması ve eşzamanlı dağıtımın etkisi, bölümler arası trafiğin sınırlandırılmasıyla küçülür.
- Büyük hacimli dış veri aktarımının izlenmesi. Veri sızdırma şifrelemeden önce gerçekleşti. Bulut depolama hizmetlerine yönelik olağandışı yüklemeler, saldırının erken uyarı işareti olabilir.
Saldırı yaşanırsa fidye ödenmesi önerilmez. Ödeme verilerin silineceğini garanti etmez ve bir sonraki saldırıyı finanse eder. Kişisel veri ihlallerinin KVKK kapsamında Kişisel Verileri Koruma Kurulu'na gecikmeksizin, en geç 72 saat içinde bildirilmesi, olayın USOM'a da iletilmesi gerekir. Delillerin korunması ve kurtarma olasılığının doğru değerlendirilmesi için profesyonel olay müdahalesine başvurulmalıdır. DrDisk Lab'ın ücretsiz ön analizi bu değerlendirmenin ilk adımı olabilir.
Sonuç
BlackMatter'ın izleme verisi küçük ve kısa bir zaman dilimini kapsıyor: 32 kayıt, iki ayı biraz aşan bir süre. Buna rağmen ders açık. Marka dört ayda kapandı, ama satın alınmış erişimle başlayıp sanallaştırma katmanını şifrelemeyle biten saldırı akışı ekosistemde yaşamaya devam etti. Savunma planları grup adlarına göre değil, bu akışın her halkasına göre kurulmalıdır. 21 Ekim 2026 itibarıyla BlackMatter adına yeni kayıt bulunmaması da riskin ortadan kalktığını değil, başka bir isim altında sürdüğünü düşündürüyor.























